پهڕاو
وێبڵاگی
|
لاپهڕهکان
ئهلبۆمی وێنهکان
وێبڵاگی دۆستان
|
تةوةرثك دةربارةي رؤشنبير و رؤشنبيري چةمكي رووناكبيري و پثناسةكاني ذووناكبير
كردنةوةي دةرگاكاني ئاوةها باسث، واتة رووناكبير و رووناكبيريي، بة راستي تةوةرثك قورس و دژوارة. ئةم باسة پثش خوانثكي هةمة لايةنة و وردي دةوث بة رووناكي و هةناسة درثژيةوة، سةر هةصدان و بنةما و تايبةتمةندييةكان و پثناسةي رووناكبير و رووناكبيري بخاتة روو.بثگومان پثويستي ئةم باسة و بابةتةكاني لةم جؤرة لة بةستثني كةلتووري و رووناكبيري ئثمةدا زؤر بة زةقي هةست پثدةكرثت. شصةقاني ئةوبث دةنگي و مةنگية كة لةم بوارة و بةشةكانيتري كةلتووري ئثمةدا زاصة، دةخوازث كة بة وردي و هؤشيارييةوة ئاوذ لةم بابةتةتانة بدةينةوة. رووناكبير پثشخواني فةرهةنگي رووناكبير، بكةوينة شوثن لثكؤصينةوة و بةدةسهثناني ئاكامي پثوست و زانستي.ئاشكرايةو هةموو دةزانين كة شارةستانيةتي نوث، واتة مؤدثرنيتة كة سةرهةصئةدات لةگةص خؤيدا دوو چةمكي گرنگ دةخولقثنث. ئةم دوو چةمكة گرنگة لة راستيدا وةك دوو واتا و دوو چةق لة بةرجةستةترين باس و واتاكاني مؤدثرنيتةن. رووناكبير يةكثكة لةم واتا گرنگانةي شارستانيةتي مؤدثرن. زارةوةز ديموكراسي لفةكةي ئةم واژةيةية و مؤدثرنيتةن. لة هةناوي خؤيدا رةنگثكي تؤخ بةم واژةيةش دةبةخشث.ئةم دوو تةوةرة لة واقعيدا تةواوكةري يةكترن. ديموكراسي وةك دؤخ لة بةستثني خؤيدا زةمينةي دةركةوتني رووناكبير دةخولقثنث. رووناكبير ديارترين هاو ولآتي چالاك و پارثزةري بةرژةوةندي گشتيية كة دؤخي ديموكراسي هةراوقووصتر دةكاتةوة، چاودثري بنةما و بةستثن و دةسةلآتةكاني دةكات.كة وابو دةتوانين بصثين رووناكبير يةكثكة لة ديارترين بةرهةمةكاني مؤدثرنيتة. رووناكبير و ئاوات و ئيدةئالةكاني بةشي جيانةكراوةي گؤذانكاريية سياسييةكاني ئةو شارستانيةتةية و لةگةص مثژووي مؤدثرنيتةدا نةبث بة تةواوي پثناسه ناكرثت. هةر كات كة لة رووناكبير و هةوثني زاتي ئةو دةدوثين بثهيچ دوو دصييةك لايةنثكي سياسي قوت دةبثتةوة كة بؤ ناسين و فامكردني مؤدثرنيتة و قةيرانة ئاوةزيةكاني ئةم ذووتة زؤر پثويستة.هةر وةك وترا، واتاي رووناكبير يةكثكة لةو واتايانةي كة مؤدثرنيتة لةگةص خؤي دة يهثنثتة ناو كةلتوور و فةرهةنگي جيهانةوة. واديارة كة رووناكبير وةك چالاكييةكي كؤمةلآيةتي لة بواري ئافراندن و ئاوةز و ئةندثشةوة بة تةنيايي لة دايك نابثت، واتة ئةمناوة بة رووتي و تاكي ئةو كةسانة ناگرثتةوة كة تةنيا سةرقاصي خولقاندن و ئافراندني ئةندثشة و ئاوةزن و لة دنياي نةزةري تثنةپةذيون، لة تةنيايي و ساتةوةختي خؤياندا وةك پيشة ئةم ئاوةزانة دةخولقثنن و بةرةو كؤمةص و كؤمةصگا نايگوثزنةوة.مثژووي سةرهةصداني ئةم واتةية و چؤنيةتي هاتنة ناو بواري كؤمةلآيةتييةوة و ئامادةبووني ئةو مرؤفة چالاكة، بة دروستي ئةم بؤچوونة دةسةلمثني كة رووناكبير تةنيا لة بازنةي ئةو توثژة كؤمةلآيةتيةدا قةتيس نابث كة سةرقاصي بةشث لة واتا و لايةني رووناكبيرية بةلآم مةرجي تةواو و كؤي پثناسهي رووناكبير نابةخشثتة ئةوانةي كة لةم بوارةدا سةرقاصن.ئةگةر مؤدثرنيتة رةنگدانةوةي ئةم دوو بوارة بثت، واتة بواري ئاوةزئامزاري كة لةگةص سةرةهةصدان و گةشةكردني تةكنةلؤجيا و تةكنيكدا چاو هةصدينث و دةخولقث، ئةقصي رةخنةيي كة بنةرةتيترين تايبةتي هةرجؤرة هةوص و كؤششثكة كة بؤ سةربةستي تاكةكةسي و ئازادي سوژة خؤ دةردةخات، لةم بةستثنةدا رووناكبير دةبثتةوه ديارترين سيماي دنياي مؤدثرن ئةوه رووناكبيره كه هاوكات بؤ چوون و باوةذ و رامياري مؤدثرنه دةپارثزثت و ديسانةوه ئةمانه دةخاته بةر رةخنه و لثكؤلثنةوه. كه وابو له روانگةي مؤدثرنيتةوه رووناكبير گرنگي زؤري هةيه و خاوةني تايبةتمةندي خؤيةتي، به دةستپثكردني مؤدثرتيته و بةرجةسته بوونةوةي چةمكةكاني، رووناكبير دثتة گؤذةپاني ژياني كؤمةلآيةتي و نةقشي رامياري و كؤمةلآيةتي مثژووي خؤي دةست پثدةكات. به پثي ئةم باسانةي كه ئاماژةيان پثكرا ئةو توثژو كةسانةي كه له رابردوودا پثيان دةوترا زانا و بيرمةند به مةرجي بذياري كؤمةلآيةتي و هاوبةشي له ژياني رامياريدا له بازنةي رووناكبيراندا خؤيان دةبينية*وه، بةلآم به تايبةتمةندي خؤيانه وةك توثژثكي كؤمةلآيةتي كةلتووري دياريكراو، باشترين نموونةش بؤ ئةمه ئةوه تا له سةردةمي بزافي رؤشنگةريدا بيرمةنداني وةك رؤسو، واصتةرف كانت لثكدانةوةي كاروباري كؤمةلآيةتي و رةخنه گرتني بارو دؤخةكه دةكةن كارةي سةرةكي خؤيان و يه كثكة له مةرجة سةرةكييةكاني مرؤفي رووناكبير و بزافي رووناكبيري، ئةم بزافه وةك جووصةيةكي كؤمةلآيةتي سةرةتا بةو بذياره كؤمةلآيةتييه مافخوازه رةنگ دةداتةوه كه له فةرةنسةدا له كاتي دادگايي كردني كاپيتان دايفوسدا دةخولقث دةبينين لةم ساتةوةختةدا كؤيةكي زؤر له نووسةراني ئةم دةمةي فةرةنسا به ياننامةيةك دةنووسن و لةم رووداوه دثنه دةنگ.ئةوةتاغ ئةم بذيارة بذياري سياسي و كؤمةلآيةتييه، خؤي رووبةذووي گرفت و بةرژةوةنديةك دةكاتةوه كه گرفت و بةرژةوةندي تايبةتي ئةو كةسانة نييه كه لةم رووداوه دثنه دةنگ و هةوصي پاراستني مافه مرؤييةكان ئةدةن. بةياني بةناو بانگي«من تاوانبار دةكةم» كه به ناوي ئةميل زؤلاوه به ناوبانگة بةلآم زؤر كةسيتر ئةو بةياننامةيانه ئيمزا كرد بوو وةك ئاندةري ژيد و مارسل پرؤست و... هتد.ئةوه تا ئيتر رووناكبير وةك كةسثكي بيرمةند ناناسرثت، ديارترين پثناسةي دةبثتةوه ئةوةي كه هةموو توانا و دةسةلآتةكاني خؤي له بواري پيشةي خؤيدا بگجوثزثتةوه بؤ دةرةوةي پيشه و شوثنكةي خؤي و دةيخاته خزمةت بةرژةوةندي گشتي كؤمةصةوه. ئةم بؤ چوون هةصوثسته لاي رووناكبير وةك چةق و ناوةندي هةوصثكي ديموكراسيانه سةير دةكرثت كه دةيةوث دؤخثكي ديموكراسي ساز بدات و بؤ ديهاتني كؤمةصگايةكي مرؤيانةتر و دادگةرانةتر تثدةكوشثت.يةكثك له تايبةتمةندييةكاني رووناكبير كه پثناسةي وي ساز دةكات ئةوةيه كه خؤي هةوصي خوثندنةوه و ناسيني خؤي ئةدات. واته رووناكبير له سنووري هةموو ئةوه پثناسةي وتةعريفانه تثدةپةذث كه پثشتر و له ساتةوةختةكاني ترا بؤ مرؤ كراون. رووناكبير هةموو ئةو پؤلينكردن و فرمولانه دةخاتةوه بةر رةخنةكه بؤ مرؤض و پثناسةي له لايةن مةعريفةكانةوه كران. خوثندنةوه و داذشتنةوةيةكي تازةي دةوث كه سةرةتاييترين هةوصي ئةوةيه كه دوور له هةر جؤره پيشداوةرييةكي مةعريفي خؤي بخوثنثتةوه و دووباره به پثي تثگةيشتنةكاني خؤي، خؤي دارثژثتةوه.ئةم هةصوثسته بةو مانةيه نيه كه رووناكبير هةموو ئةو ئةندثشه و ئاوةزانه له مثژوو دةخاته دةرةوه و به پووچ و تةواوبونيان دةزانث بةصكو به روانيني رةخنةگرانه و خوثندنةوةي تازةوه له سنوورةكاني ئةوان تثدةپةذث، ئةو مافةي به خؤي داوه كه به پثيتثگةيشتنةكاني خؤي به ئاوةزي نوث خؤي پثناسةي خؤي بكات و خؤي بخوثنثتةوه. رووناكبيري هؤشيار باش تثدةگا و دةزانث زانست و زانيارييةكاني ئةم لةو چاو بةريني و فراواني زانست و ئةندثشةدا زؤر كةمه و دةبثت هؤشيارانه لة سةر ئةمدؤخةي خؤي ئيست بكات.ئةو ئاوةزانةي كه شارستانيةت و ژينگة سةردةمةكةيان جةر داوه ناتوانن روناكبير قايل بكةن و ماتمانةي تةواوي پث ببةخشن، ئةمانه ناتوانن سةلمثنةري خؤيان بن وةك هةن. بؤ قايل بوون رووناكبير هةموو ئةو ئاوةزانة وةك ئةگةرث دةبينث و دةيان پشكنث، لةم ناسين و پيشكنينةدا رووناكبير تثگةيشتني تازه و ئاوةزي نوثي دةوثت، به جؤرث كه قايلي بكةن و بةذثژةيةكي بةرچاو وةلآمي گشت پرس و دصةراوكثكاني بدةنةوه.لةم رةوةتةدايه كه رووناكبير خؤي دةناسثت و پثناسةي دةكات، خةمه گشتييةكاني رووناكبير له شثوةي عةوداصي به دواي راستيةكي گشتگيردا كه له بةرژةوةندي گشتي دابثت خؤي زةق دةكاتةوه، كه وابوو تايبةتمةندييةكيتري مرؤفي رووناكبير گةذان و عةوداصية له دواي راستي و حةقيقةتثكي بةرةفراوان هةمه لايةنه.روونه كه حةقيقةت و راستي زؤر پثناسة و باسي هةمه جؤري بؤ كراوه وةك راستييةكي ئاسماني و ئيدةئاليستي كه پثناسة و سنوورثكيث پيرؤزي هةيه و له سةر حةتميةتي خؤي پثدادةگرث و به هةموو دةسةلآت و تواناي مةعريفي خؤيةوه دةيةوث ئةم پثناسة بسةلمثنث به زاندني ئةم سنووره و تثپةذين لةم پثناسةيه ئةو خةمةيه كه مرؤفي رووناكبير دةهةژثنث و دةيةوي له دةرةوةي ئةم بازنةيةدا بگاته راستييةكي گشتگير و بؤ چوون و پثناسةيةي تايبةتي خؤي لةم راستيه.ئةم حةقيقةت و راستيةي كه رووناكبير هةوصي دؤزينةوةي دةدات ماتريلص و زيثندووه. راستيه كه پثش پثگةيشتن و تثگةيشتني رووناكبير خؤي نةسةلماوه، حةقيقةتثك كه نةسةلماوه و نه پؤلين بةند و فرموله كرابثتةوه، حةتميةت و يةقينثكي ئيماني نيه كه مرؤض بيةوث له لةمپةريدا بگاته ئاكام و باوةذو ويست و داخوازييةكاني خؤث. حةقيقةتي ماترياص و زيندوو و ذاستييةكة كة لة ژيان و كؤمةص و زةويندا بووني هةية. ئةم ذاستية لة شارستانيةت و كةلتوور و ئةندثشةي خؤيدا ئةدؤزثتةوة. خؤي بونيادي دةنث. بثگومان ئةو راستي و حةقيقةتة كة رووناكبير دةيگاتث راستثيةكي پاونكراوني حةتمي و لة سةداسةدنية، ديارة رووناكبيري قةت حةتمييةت و يةقينثكي لة سةداسةد بة هيچ ئاوةز و ئةندثشةي يةك نابةخشث، هةموو هةوصي ئةو دؤزينةوةي راستييةكي رثژةيي گشتگيرة كة لة خزمةت بةرژةوةندي گشتيدا بثت.گةشتي رووناكبير بؤ بة دةست هثناني ذاستيهكي گشتگيري مرؤيانةية كة لة خزمةت بةرژةوةندي گشتييةدا بثت.ئةم تايبةتية خؤي لة هةناوي خؤيدا ئةوة وةبير دةهثنثتةوة كة ئةم راستية ناتوانث حةتمي وموتصةق بثت بةصكو بابةتثكي رثژةييية و هةردةم دةكرث بخرثتة بةر رةخنة و هةصسةنگاندن، زةمةن و شارستانيةت لة قؤناغة جؤربةجؤرةكاندا ئاص و گؤذي بنةذةتي بة سةر دابثنن.راستي لاي مرؤفي رووناكبير ناكرثتة چةقثكي بةرجةستةي هةميشة نةگؤذاو و راستيةكي بگؤذة كة تةعبير لة بةرژةوةندي هةموو لايةنة دةكات. رووناكبير خؤي كاراترين مرؤفي رةخنة و هةصسةنگاندنةوةيةتي چونكة راستي نةگؤذ دوور لة دنياي رووناكبير و لةگةص خولياكاندا نايةتةوة.رووناكبير هؤشياريةكي رةخنةگرة كة بث پسانةوة لة رةخنةگرتنداية، ديارة كة ئةم رةخنةگةرة دؤخثكي رةخساوي دةوث تا بتوانث رةخنةكاني خؤي بة راشكاوي ئاراستةي بكات و بةربةستةكان نةبنة هؤي دانوسان و تةوسانةوةي.ديموكراسي وةك دؤخثكي سياسي لة ژياني كؤمةصدا زامني رةخساتي رةوتي رةخنةية. ديموكراسي يةكثكة لةو ميكانزمة بةهثزانةي كة لة كؤمةصگايةكي زيندوودا دةخولقث. كؤمةصي زيندوو ديموكراسي ديارة لة ئاست هةر جؤرة بةرگو لةمپةرثكدا و لة بةرامبةر هةر بير و ئةندثشةيةكدا كة پاوان خوازانة بيةوثت خؤي بة حةتميةت بسةلمثنث پةرچةكرداري دياريكراوي خؤي هةية و رادةچصةكث.رووناكبير لة لايةكةوة هةولي وةديهاتني وةها كؤمةصگاية هةوصثكي مرؤيانةية كة پارثزگاري بةرژةوةندي گشتي دةكات و زةمينةي بزافي رةخنةيي دةرةخسثنث.رةخنة و خوثندنةوةي هةميشةي ئةم دؤخة دةبثتة هؤي بةرفراوان كردن و لة باركردني دؤخي ديموكراسي و مرؤيانةتر كردني و دوورخستنةوةي لة مةترسي خؤ سةپاندن و خولقاني دةسةلآتي پاوانخوازانة. يا بةرةو كةمكردنةوةي ئةو مةترسي و تةنگةژانة كة روودةكةن ديموكراسي رةخنة موتور بةكردني زؤر تؤي ديموكراسية بؤ گرتني سيمايةكي هةرچي زؤرتري مرؤفة. |
, 02:12
,
2007/7/17
|
بۆچوون
|
پیرۆز بایی
سڵاو کاک جهلیل
پیرۆز بایی وبلاگهجوانهکهت لێ دهکهم. بههیوای سهر کهوتن وگهشهی زیاترت
من وبلاگهکهت لهوبلاگهکه م لینک دهکهم، لهماڵپهڕی زرێبار پرێس دهست بهکار بوونی وبلاگهکهت بڵاو دهکهمهوه
هیوادارم تۆیش لینکم بکهیت
www.zrebar.blogfa.com
www.zrebarp.org |
كۆنهپۆشی
17:17
,
2007/8/21 |
لینک
|
|
پیرۆز باێی
| کاک جلیل ئەم کاتەت باش، بە بۆنەی دەست بەکار بونی وبەکتان پیرۆزباێیتان لە ئەکم، هیوادارەم سەرکەوتو بن. پێ خوشحال ئەبم بە سەرمان کەیت. |
ژنه کوردێک
02:42
,
2007/8/22 |
لینک
|
|
کۆمێنتی بێناو
سڵاو و رێز. نووسراوهکانتان ئهبێ به فۆنتی یۆنیکۆد بنووسن! لهم نیشانییه دایبهزێنن:
http://www.kurditgroup.org/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=21
بمێنن...
http://www.rewge.com |
selah
13:35
,
2007/9/5 |
لینک
|
|
|
دواتر | پهڕه 1 له 5
| پێشوو
|
| |